Domuz gribi,  domuzlar arasında oldukça bulaşıcı olan ve domuzlarda akut solunum yetmezliğine yol açan “Influenza A” virüsünün bir tipidir. Domuzlarda ölüm oranı yüksektir (%1-4). Domuzlar arasında hava yoluyla, direkt ya da indirekt (ortak kullanılan malzemelerle) temasla ve taşıyıcı olan ancak semptomu olmayan domuzlar yoluyla bulaşır. Yıl içinde herhangi bir zaman görülebilse de genellikle sonbahar ve kış aylarında salgınları en sıktır. Pek çok ülkede bu nedenle domuzlara özel grip aşısı yapılmaktadır.  

H1N1 alt tip Influenza A genellikle en sık görülen tiptir, ancak H1N2, H3N1, H3N2 gibi tipleri de görülmektedir. Domuzlar ayrıca kuş gribi hatta insan gribi ile de hasta olabilmektedir. Bazen insan gribi ile domuz gribi, hayvanı aynı anda hasta edebilmekte ve hayvanın vücudunda üreyen bu virüsler birbiriyle gen birleşimi yaparak “reassortant=üretilmiş yeni cins” virüs haline gelebilmektedir. Bu durumda, aslında sadece domuzlarda hastalık yapabilen domuz gribi insanları da hasta edebilir hale gelmektedir.

Nisan 2009′da ilk olarak Meksika’da bir çiftlikte domuzdan insana bulaşan H1N1 virüsü, bir kuş gribi etkeni ve insan gribi etkeni ile genetik olarak birleşmiş ve Pandemik H1N1 2009 virüsü adı verilen, artık insandan insana bulaşa oldukça virulan bir ajan haline gelmiştir.

Günümüzde yaşanan salgınlara benzer salgınlar ya da birkaç kişiyle sınırlı enfeksiyonlar eskiden de görülmüştür. Örneğin 2005-Ocak 2009 tarihleri arasında Amerika’da 12 kişinin bu hastalığa yakalandığı, ancak hiçbir ölüm olmadığı saptanmıştır. Eylül 1988’de Wisconsin’de yaşayan 32 yaşında hamile bir kadın, domuz gribine yakalandıktan 8 gün sonra zatürre nedeniyle vefat etmiştir. 1976’da New Jersey’de 200’den fazla insan bu gribe yakalanmış ve sadece 1 kişi ölmüştür.

Hastalık insanlara nasıl bulaşır?

Bu yeni virüs türü insandan insana damlacık yoluyla bulaşmaktadır. Yayılımı aynı insan gribindeki gibi öksürme, hapşırma esnasında direkt damlacık yoluyla ya da kapı kolu, kafeterya masaları vb. mikrobun 2 saat kadar canlı kalabildiği yüzeylerle temasla olmaktadır. Kağıt havlu ve kumaş gibi gözenekli yüzeylerde en fazla 12 saat, metal gibi düzgün yüzeylerde 1-2 gün, kâğıt paralarda kâğıdın özelliğine göre 3 güne kadar canlı kalabilmektedir.

Hasta olan kişiler ne kadar süre bulaştırıcıdır?

Domuz gribi olan kişiler, şikayetler ortaya çıkmadan 1 gün önce ve çıktıktan sonra ise 7 gün sonrasına kadar hastalığı başkalarına bulaştırabilir. Çocuklarda bu süre daha uzun olabilir.

Domuz eti ya da ürünlerini tüketmekle mikrop bulaşır mı?

Domuz gribi virüsü 160-170 derecede yok olmaktadır, bu nedenle iyi pişirilmiş bir eti tüketmekle bulaşmaz.

H1N1 gribi hangi ülkeleri etkilemiştir?

Domuzları etkileyen gripten bahsedersek Kuzey ve Güney Amerika, Avrupa (İngiltere, İsveç, İtalya), Afrika (Kenya) ve Çin ile Japonya’da salgınlar görülmektedir.

İnsanları etkileyen domuz gribi için konuşacak olursak, Nisan 2009′da başlayan pandemi tüm dünyaya yayuılarak ülkemiz de dahil olmak üzere 74 ülkeyi etkilemiştir. 

Hastalığın belirtileri nedir?

İnsan gribinde ortaya çıkanla oldukça benzer şekilde ateş, öksürük, boğaz ağrısı, vücutta yaygın ağrı, baş ağrısı, üşüme-titreme ve halsizliktir. Bazı kişilerde bulantı, kusma ve ishal şikayetleri de olduğu görülmüştür. Önceden kronik bir hastalığı olan (kalp hastalığı, böbrek yetmezliği, kanser, bağışıklık eksikliği vb) kişilerde zatürre ve akciğer yetmezliğine yol açabilmekte ve buna bağlı ölüm riski artmaktadır.

Tedavisi mümkün müdür?

Yukarıda bahsedilen, daha önceki yıllarda görülen domuz gribi vakalarında herhangi bir özel tedavi uygulanmadan kişiler hastalığı atlatabilmiştir. Şu anda var olan salgına yol açan virüsler üzerinde yapılan çalışmalarda, mikrobun Oselatmivir (Tamiflu®) ve Zanamivir (Relenza®) içeren ilaçlara duyarlı olduğu, ancak Amantadin ve Rimantadin’e dirençli olduğu saptanmıştır.

H1N1 gribine karşı herhangi bir aşı var mıdır?

Öncelikle insan grip aşısı nasıl hazırlanmaktadır, onu öğrenelim. Her sene mevsimsel grip aşısı hazırlanırken 3 tür grip virüsünden yararlanılır. Biri Influenza A subtip H3N2, diğeri Influenza A subtip H1N1 (domuz gribiolan değil!) ve üçünsüsü Influenza B’dir.

Yeni aşı bir önceki grip sezonuna ait ülkelerarası verilere ve bilim adamlarının öngörülerine dayanılarak hazırlanır!

Kuzey yarımküre için planlanan aşı için WHO her sene Şubat ayında, Güney yarımküre içinse Eylül ayında önermede bulunur. Sonrasında her ülke kendi bünyesinde hangi 3’lü kombinasyonu seçeceğine karar verir.

FDA bunu onayladıktan sonra aşı üreten firmalar üretime başlar ve en az 6 ay içinde aşılar üretilip grip sezonuna yetiştirilir. (Kuzey yarımküre için Eylül-Ekim dönemi)

Aşılama sonrası 2 hafta içinde bağışıklık sağlanmış olur.

Aşının etkinliği seçilen virüs tiplerinin o sene dolaşan grip virüsüne genetik olarak ne kadar benzer olduğuna bağlı olarak değişir.

Hazırlanma şekli mevsimsel grip aşısı ile tıpatıp aynı olan H1N1 aşısı ise monovalandır. Yani sadece bu virüsün antijenini içerir, 3 antijen değil.  Bu nedenle koruyuculuğunun %90 olduğu belirtilmektedir.

10 yaş ve üzerindeki kişilere tek doz, 9 yaş ve altında olan kişiler ile immun suprese kişilerde iki doz uygulanması gerekmektedir. İki doz arasındaki süre en az 3 hafta olmalıdır.

Aşının koruyucu etkisi 10-14 gün sonra başlamaktadır. Bu nedenle bu süre zarfında korunma ve hjyen kurallarına dikkat edilmelidir. 

Bu aşı ilk uygulanmaya başlandığında, pek çok insanın kafasında beliren “civalı aşı zararlıdır” konusu hakkında ne söyleyebilirsiniz?

Mikrobiyolojik bulaşmayı engellemek üzere aşı flakonlarına eklenen koruyucu madde Thiomersal  (Etil Cıva) maddesi 1930’lu yıllardan bu yana birçok aşı ve ilaçta koruyucu olarak kullanılmaktadır. Çoklu doz aşılarda halen yaygın olarak kullanılmaktadır. Etil cıvanın metil cıva gibi vücutta birikici özelliği yoktur ve güvenli olduğu bilinen bir maddedir.

Aşının ne gibi yan etkileri vardır?

Sık görülen yan etkiler (1/100-1/10): Aşı uygulanan bölgede kızarıklık, şişlik, sertlik, morarma, ağrı, vücut kırıklığı, yorgunluk, baş ağrısı, terleme, titreme, eklem ağrısı, kas ağrısı.

Yaygın olmayan yan etkiler (1/1.000-1/100): Yaygın cilt reaksiyonu (ürtiker/kurdeşen dahil).

Nadir görülen yan etkiler(1/10.000-1/1.000): Tansiyonda düşme, şok, sinirlerin geçtiği yol boyunca ağrı, pıhtılaşma hücrelerinde azalma nedeniyle kanama.

Çok nadir görülen yan etkiler (<1/10.000): Vaskülit (damar iltihabı), nörit (sinir iltihabı), ensefalomiyelit (beyin-omurilik dokusu iltihabı), Guillain-Barre Sendromu (1976’da milyonda 1 vakada görüldü.)

Ülkemizde bugüne kadar yapılan sağlık çalışanlarındaki yaygın aşılama sonrasındaki erken sonuçlara göre beklenmeyen önemli bir yan etki tespit edilmemiştir.

Aşı sonrası görülen bazı yan etkiler mevsimsel grip aşılarında görülen sıklıktadır.

Görülebilen bu yan etkilere rağmen, aşının yararı olumsuz etkileri ile kıyaslandığında çok daha yüksektir. (hastalıktan ölüm %1 !!!)

Kimlere aşı yapılmaz?

6 ay ve altındaki bebeklere aşı uygulanmamalıdır. 

Aşının 20. haftadan ileri gebeliklerde güvenilir olduğu gösterilmiştir. 20. haftadan erken gebeliklerde de herhangi bir istenmeyen etki görülmemiştir. Bu nedenle; 20. haftadan sonraki gebeliklerde aşının önerilmesi, 20. haftadan önceki gebeliklerde ise kişinin yazılı onamı ile aşının uygulanması gerekmektedir. 

Emzirme döneminde aşının uygulanması için bir sakınca yoktur. 

Aşı için kontrendikasyonlar:

Yumurtaya karşı anafilaksi öyküsü,

Önceki grip aşılaması sonrası anafilaksi öyküsü

Guillian Barré Sendromu geçirme öyküsü

Latekse karşı anafilaksi öyküsü (aşının tıpasından kaynaklanabilecek)

Hasta kişilerden domuz gribi kapmamak için ne yapmalıyım?

İnsan gribinde nasıl önlemler almak gerekiyorsa, aynı şekilde davranılmalıdır. Yani:
- Ateş, öksürük, burun akıntısı olan hasta görünümlü kişilerle yakın temastan kaçınılmalı.
- Eller sık sık sabunla yıkanmalı, kirli ellerle göz-ağız-buruna dokunulmamalı.
- Yeterli uyku, düzgün beslenme, fiziksel aktivite, sigara ve alkolden mümkün olduğunca kaçınma önemli.
- Evde hasta birinin varlığında, kişi ailenin diğer fertlerinden ayrı bir odada tutulmalı, kişinin bakımı sırasında ağız-burun maskeyle kapatılmalı ve eldiven takılmalı, sonrasında eller iyice sabunlanmalı, oda sık sık havalandırılmalı, temizlik malzemeleriyle evde dezenfeksiyon sağlanmalıdır.

Hastalanmışsam evdekileri ve çevremdekileri nasıl koruyabilirim?
- Öksürme ve hapşırma sonrasında eller iyice yıkanmalı, kullanılan kağıt mendil tekrar kullanılmak için saklanmadan atılmalı, bez mendil kullanımından kaçınılmalı
- İşe/okula 1 hafta süre ile gidilmemeli, evde dinlenilmeli
- Yakındakilerle teması en aza indirmeli, öpüşülmemeli, ziyaretçi kabul edilmemeli
- Eller sık sabunlanmalı
- Kirli ellerle ortak kullanım alanlarındaki eşyalara dokunulmamalıdır.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

1. WHO’nun web sitesi ilgili sayfası (http://www.who.int/csr/disease/swineflu/en/index.html)

2. CDC’nin ilgili web sayfası (http://www.cdc.gov/h1n1flu/)

Sore throat is a symptom of many medical disorders. Infections cause the majority of sore throats and are contagious. Infections are caused either by viruses such as the flu, the common cold, mononucleosis, or by bacteria such as strep, mycoplasma, or hemophilus.

While bacteria respond to antibiotic treatment, viruses do not.

Viruses: Most viral sore throats accompany flu or colds along with a stuffy, runny nose, sneezing, and generalized aches and pains. These viruses are highly contagious and spread quickly, especially in winter. The body builds antibodies that destroy the virus, a process that takes about a week.

Sore throats accompany other viral infections such as measles, chicken pox, whooping cough, and croup. Canker sores and fever blisters in the throat also can be very painful.

One viral infection takes much longer than a week to be cured: infectious mononucleosis, or “mono.” This virus lodges in the lymph system, causing massive enlargement of the tonsils, with white patches on their surface and swollen glands in the neck, armpits, and groin. It creates a severely sore throat and, sometimes, serious breathing difficulties. It can affect the liver, leading to jaundice- yellow skin and eyes. It also causes extreme fatigue that can last six weeks or more.

“Mono,” a severe illness in teenagers but less severe in children, can he transmitted by saliva. So it has been nicknamed the “kissing disease,” but it can also be transmitted from mouth-to-hand to hand-to-mouth or by sharing of towels and eating utensils.

Bacteria: Strep throat is an infection caused by a particular strain of streptococcus bacteria. This infection can also damage the heart valves (rheumatic fever) and kidneys (nephritis), cause scarlet fever, tonsillitis, pneumonia, sinusitis, and ear infections.

Because of these possible complications, a strep throat should be treated with an antibiotic. Strep is not always easy to detect by examination, and a throat culture may be needed. These tests, when positive, persuade the physician to prescribe antibiotics. However, strep tests might not detect other bacteria that also can cause severe sore throats that deserve antibiotic treatment. For example, severe and chronic cases of tonsillitis or tonsillar abscess may be culture negative. Similarly, negative cultures are seen with diphtheria, and infections from oral sexual contacts will escape detection by strep culture tests.

Tonsillitis is an infection of the lumpy tissues on each side of the back of the throat. In the first two to three years of childhood, these tissues “catch” infections, sampling the child’s environment to help develop his immunities (antibodies). Healthy tonsils do not remain infected. Frequent sore throats from tonsillitis suggest the infection is not fully eliminated between episodes. A medical study has shown that children who suffer from frequent episodes of tonsillitis (such as three- to four- times each year for several years) were healthier after their tonsils were surgically removed.

Infections in the nose and sinuses also can cause sore throats, because mucus from the nose drains down into the throat and carries the infection with it.

The most dangerous throat infection is epiglottitis, caused by bacteria that infect a portion of the larynx (voice box) and cause swelling that closes the airway. This infection is an emergency condition that requires prompt medical attention. Suspect it when swallowing is extremely painful (causing drooling), when speech is muffled, and when breathing becomes difficult. A strep test may miss this infection.

Allergy: The same pollens and molds that irritate the nose when they are inhaled also may irritate the throat. Cat and dog danders and house dust are common causes of sore throats for people with allergies to them.

Irritation: During the cold winter months, dry heat may create a recurring, mild sore throat with a parched feeling, especially in the mornings. This often responds to humidification of bedroom air and increased liquid intake. Patients with a chronic stuffy nose, causing mouth breathing, also suffer with a dry throat. They need examination and treatment of the nose.

Pollutants and chemicals in the air can irritate the nose and throat, but the most common air pollutant is tobacco smoke. Other irritants include smokeless tobacco, alcoholic beverages, and spicy foods.

A person who strains his or her voice (yelling at a sports event, for example) gets a sore throat not only from muscle strain but also from the rough treatment of his or her throat membranes.

Reflux: An occasional cause of morning sore throat is regurgitation of stomach acids up into the back of the throat. To avoid reflux, tilt your bedframe so that the head is elevated four- to six-inches higher than the foot of the bed. You might find antacids helpful. You should also avoid eating within three hours of bedtime, and eliminate caffeine and alcohol. If these tips fail, see your doctor.

Tumors: Tumors of the throat, tongue, and larynx (voice box) are usually (but not always) associated with long-time use of tobacco and alcohol. Sore throat and difficulty swallowing, sometimes with pain radiating to the ear, may be symptoms of such a tumor. More often the sore throat is so mild or so chronic that it is hardly noticed. Other important symptoms include hoarseness, a lump in the neck, unexplained weight loss, and/or spitting up blood in the saliva or phlegm.

When Should I See a Doctor For A Sore Throat?

Whenever a sore throat is severe, persists longer than the usual five- to seven- day duration of a cold or flu, and is not associated with an avoidable allergy or irritation, you should seek medical attention. The following signs and symptoms should alert you to see your physician:

• Severe and prolonged sore throat
• Difficulty breathing
• Difficulty swallowing
• Difficulty opening the mouth
• Joint pain
• Earache
• Rash
• Fever (over 101°)
• Blood in saliva or phlegm
• Frequently recurring sore throat
• Lump in neck
• Hoarseness lasting over two weeks

When Should I Take Antibiotics For A Sore Throat?

Antibiotics are drugs that kill or impair bacteria. Penicillin or erythromycin (well-known antibiotics) are prescribed when the physician suspects streptococcal or another bacterial infection that responds to them. However, a number of bacterial throat infections require other antibiotics instead. Antibiotics do not cure viral infections, but viruses do lower the patient’s resistance to bacterial infections. When such a combined infection occurs, antibiotics may be recommended. When an antibiotic is prescribed, it should be taken as the physician directs for the full course (usually 10 days). Otherwise the infection will probably be suppressed rather than eliminated, and it can return. Some children will experience recurrent infection despite antibiotic treatment. When some of these are strep infections or are severe, your child may require a tonsillectomy.

Should Other Family Members be Treated or Cultured?

When a strep test is positive, many experts recommend treatment or culturing of other family members. Practice good sanitary habits; avoid close physical contact; and sharing of napkins, towels, and utensils with the infected person. Handwashing makes good sense.

What If My Throat Culture Is Negative?

A strep culture tests only for the presence of streptococcal infections. Many other infections, both bacterial and viral, will yield negative cultures and sometimes so does a streptococcal infection. Therefore, when your culture is negative, your physician will base his/her decision for treatment on the severity of your symptoms and the appearance of your throat on examination.

How Can I Treat My Sore Throat?

A mild sore throat associated with cold or flu symptoms can be made more comfortable with the following remedies:

• Increase your liquid intake.
• Warm tea with honey is a favorite home remedy.
• Use a steamer or humidifier in your bedroom.
• Gargle with warm salt water several times daily: ¼ tsp. salt to ½ cup water.
• Take over-the-counter pain relievers such as acetaminophen (Tylenol Sore Throat®, Tempra®) or ibuprofen (Motrin IB®, Advil®).

(SOURCE: http://www.entnet.org/healthinfo/throat/sore_throat.cfm)