Etkeni: Rubulavirüs
Kuluçka dönemi: 16-18 gündür, 25. güne kadar uzayabilir.
Süresi: Belirtileri 10 gün kadar sürer.
Bulaş: Hasta ile yakın temasla, özellikle solunum yoluyla, öpmeyle, ortak bardak- çatal-kaşık-pipet kullanımı ile bulaşır. Bulaşıcı dönem, şişliğin ortaya çıkmasından 1 gün başlar, 9 gün sonrasına kadar sürer. Hasta ile temastan 2-3 hafta sonra, mikrobu alan diğer kişide de belirtiler başlar. Aşılı çocuklarda da hastalık oldukça hafif seyredebilir.
Seyri: Genellikle 38,5- 39 oC ateş, iştahsızlık, halsizlik ile başlar. Ardından tükürük bezinin şişmesiyle yanakta tek veya iki taraflı dolgun bir görünüm ortaya çıkar. Çocuk çene hareketlerinde ağrıdan, yutma güçlüğünden, ağız kuruluğundan yakınır. Bazen başağrısı, karın ağrısı, kusma eklenebilir. Mikrobu almış kişilerin 1/3′ ü ise herhangi bir belirti olmadan hastalığı gizlice geçirip bağışıklık kazanabilir.
Komplikasyonlar: Nadiren menenjit, orşit (testislerde iltihap) pankreatit
Tanı: Klinik ve muayene ile konulur.
Tedavi: Gerekirse ağrı kesici, ateş düşürücü ilaçlar kullanılabilir. Yumuşak, kolay çiğnenen, asitli olmayan gıdalar tercih edilmeli ve beslenme sonrası ağız içi güzelce çalkalanmalıdır. Bol sıvı tüketilmelidir. Eğer şiddetli başağrısı, yüksek ateş, kesilmeyen kusma atakları, uyku hali, testislerde ağrı varsa hemen doktorunuza başvurmalısınız.
Korunma: Hasta olan okul çocuğunun 10 gün süreyle evde izole edilmesi, sık el yıkamaya önem verilmesi gereklidir.
Kabakulak aşısı MMR (kızamık kızamıkçık kabakulak ) aşısı şeklinde karma aşının içinde yapılmaktadır. İlk dozu 12-15. ay, ikinci dozu ise 4-6 yaş arası yapılır. Enfeksiyon başladıktan sonra etkili değildir, ancak henüz çocuk mikropla enfekte olmamışsa korumada etkili olabilir. Çevrede ya da okullarda kabakulak vakaları görüldüğünde aşılandırmanın hızlandırılması ve 4 yaş üstü tüm çocukların iki doz aşı olduklarından emin olunması gerekir.
*Yazının tüm hakları Op. Dr. Seçil Totan’a ait olup hiçbir şekilde kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.
