OĞLUM NEDEN HALA İNCE SESLE KONUŞUYOR?
Ses ve konuşma bozuklukları (disfoni) patolojileri çok değişik etiyolojik faktörlerden kaynaklanmaktadır. Organik bir nedene bağlı olmayan, fonksiyonel bir etiyolojisi olan “mutasyonel disfoni” adı verilen türünde, genellikle ergenlik dönemindeki erkek çocuklar seslerindeki incelikten rahatsız olarak doktora başvururlar. Dahiliye hekimlerine başvurduklarında hormonal nedenli disfonilerle karıştırılabileceğinden sıklıkla bu hastalardan çeşitli hormonal tetkikler istenmektedir. Ancak bu patoloji iyi tanındığı zaman tanısı kolaylıkla konabilmekte ve erken dönemde tedavisi kısa sürede başarıyla yapılabilmektedir.
Çocuk ses ergenlik (puberte) öncesi, ergenlik dönemi ve ergenlik dönemi sonrası olmak üzere 3 dönemde gelişmektedir. Ergenlik dönemine kadar kadar kız ve erkek çocuk seslerinde fark olmamaktadır.
Ses değişiklikleri genellikle 9-12 yaşları arasında başlar. Bu dönemde gelişme hormonlarının etkisiyle larinkste (gırtlak) oluşan anatomofizyolojik değişikliklere de bağlı olarak bir değişim görülmektedir. Larinks büyüklüğü ortalama % 64 artmakta, kord vokaller (ses telleri) ortalama 17 mm’den 28 mm’ye uzamakta ve ön açısı 110 dereceden 90 dereceye gelmektedir. Bunun sonucunda erkek sesi yaklaşık 1 oktav, kızınki ise 1/3 oktav kalınlaşmaktadır. Bu geçiş sırasında ses kabalaşmakta, bazen kısılmakta ve zaman zaman amplitüdü yükseliş ve inişler göstermektedir. Çocuk alışık olmadığı sesin şaşkınlığı içindedir. Değişimlere bağlı olarak seste periodik kısılmalar ve ani kesilmeler ve laringeal spazmlar oluşabilmektedir. Zamanla ses sabitleşmekte ve çocuk sesine alışmaktadır. Bu adaptasyon fazını süresi erkeklerde 6 ay-1 yıl, kızlarda ise 6 hafta-3 ayı bulmaktadır. Ses sabitlenince yetişkin sese yakın bir ses oluşmaktadır.
Pubertede oluşan bu değişimler fizyolojik olarak kabul edilmektedir. Ergenlikten sonra erkek çocuğunun sesinin inceliğinin sürmesi, kız çocuğunun ise olması gerekenden daha ince olarak kalması “mutasyonel disfoni” için önemli bir bulgudur.
Mutasyonel disfonili hastalar sosyal yönden çekingen hastalardır. Genelde psikiyatriyi ilgilendirecek derecede sorunları olmamaktadır. Ancak gerek tanı koymada gerekse tedavi süresinde hasta psikolojik yönden incelenmeli ve gerekli destek sağlanmalıdır. Patolojinin ve uygulanacak tedavinin hastaya iyice anlatılması ve güven verilmesi büyük önem taşımaktadır.
Mutasyonel disfoni, erken tanı konduğu zaman kısa süreli konuşma terapisi ile düzelebilen bir patolojidir. 12 yaşından sonra 1 yılı aşan ses bozukluklarında hemen konuşma terapisine başlanmalı, hasta ve ailesi bu konuda iyi bilgilendirilip bilinçlendirilmeli ve terapiye onların da destek vererek katılmaları sağlanmalıdır.
*Bu yazının hazırlanmasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi
KBB Anabilim Dalı Öğretim Üyelerinden Sn. Prof. Dr. Atilla YAVUZER
ve Sn. Prof. Dr. Fatih ÖĞÜT'ün "Mutasyonel Disfoniye Yaklaşımımız
ve Sonuçlarımız" konulu makalesinden yararlanılmıştır.
Comments are closed.